با پیروزی انقـلاب اسلامی و آغـاز فعالیت مجـدد بخشهای اداری، اقتصادی و فرهنگی كشور، لـزوم حـمایت از نیازمندان در صـدر برنامههای نظام قرار گرفت و دقیقاً 22 روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بهعنوان دومین نهاد انقلابی در تاریخ 14 اسفند ماه 1357، كمیته امداد امام، با صدور حكم امام خمینی(ره) برای مدت نامحدود، در حمایت و امداد محرومان و مستضعفان و خودكفا كردن آنان، تأسیس شد و حمایت از اقشار ضعیف جامعه بهخصوص زنان سرپرست خانوار را در در دستور کار خود قرار داد و حالا به گفته حسین انواری سرپرست کمیته امداد امام خمینی (ره) یک میلیون و سی هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش این نهاد قرار دارند.
14 اسفند ماه امسال، کمیته امداد امام خمینی 35 ساله میشود. سابقه شكلگیری و پیریزی تشكیلات این نهاد به سالهای قبل از پیروزی انقلاب و حدوداً سال 1342 بر میگردد كه تعدادی از انقلابیون اول نهضت اسلامی كه در زمره همراهان امام خمینی (ره) قرار داشتند و بعضاً مـسئولین فعلی این نهـادند، از طرف ایشان مـأموریت رسیدگی به خـانواده زندانیـان سیاسی، نیازمندان مبارزین را به عهده داشتند.
با پیروزی انقـلاب اسلامی و آغـاز فعالیت مجـدد بخشهای اداری، اقتصادی و فرهنگی كشور، لـزوم حـمایت از نیازمندان در صـدر برنامههای نظام قرار گرفت و دقیقاً 22 روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بهعنوان دومین نهاد انقلابی در تاریخ 14 اسفند ماه 1357، كمیته امداد امام، با صدور حكم امام خمینی(ره) برای مدت نامحدود، در حمایت و امداد محرومان و مستضعفان و خودكفا كردن آنان، تأسیس شد و حمایت از اقشار ضعیف جامعه بهخصوص زنان سرپرست خانوار را در در دستور کار خود قرار داد و حالا به گفته حسین انواری سرپرست کمیته امداد امام خمینی (ره) یک میلیون و سی هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش این نهاد قرار دارند.
در تعریف کمیته امداد به زنانی سرپرست خانوار گفته میشود که شوهر خود را به دلایلی چون فوت، طلاق، حبس یا مفقود شدن از دست داده است. در ادامه به خدمات ارائهشده توسط این نهاد به زنان اشاره میشود.
پرداخت مستمری به زنان سرپرست خانوار
کمیته امداد در راستای کمک به زنان سرپرست خانوار مستمری ماهیانهای را به حساب آنها واریز میکند که این مبلغ بین 45 هزار تا 75 هزار تومان بوده است. البته این هزینه واریزی در طول سه سال گذشته افزایش نداشته و ظاهراً در بودجه سال آینده این رقم با افزایش روبهرو بوده است، ولی قطعا این مستمری ماهانه برای زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد بسیار ناچیز است و با نرخ تورم کنونی همخوانی ندارد.
ارائه تسهیلات خودکفایی و توانمندسازی
یکی دیگر از اقدامات کمیته امداد در حمایت از زنان سرپرست خانوار، ارائه تسهیلات خودکفایی به این قشر از جامعه است. براساس این طرح کمیته امداد با اعطای وام مشاغل خانگی به زنان، آنها را از چرخه حمایتی کمیته امداد خارج میکند.
سید محمدعلیهاشمی، قائم مقام کمیته امداد در خصوص این طرح میگوید: بحث توانمندسازی و خودکفایی خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد از زمان تشکیل این نهاد دنبال میشده، اما اجرای این طرح در سالهای گذشته به اوج خود رسیده است و تاکنون 600 هزار خانوار از چرخه حمایت این کمیته خارج شدند.
وی بیان کرد: هر سال باید 10 درصد از جمعیت تحت پوشش کمیته امداد از حمایت این نهاد خارج شوند. از اینرو در سالهای 90 و 91 به ترتیب حدود 80 و 100 هزار نفر از مددجویان با استفاده از تسهیلات بانکی وآموزشهای لازم شغلی توانمند شدند.
قائم مقام کمیته امداد کشور اظهار کرد: سقف تسهیلات پرداختی شورای اشتغال به مشاغل خانگی با در نظر گرفتن نوع شغل، بین 30تا 50 میلیون ریال و مشاغل کارآفرین 150 میلیون ریال است.
بیمه درمانی و اجتماعی و سقفی که هنوز پر نشده است
بر اساس برنامه پنجم توسعه از سال 90 تاکنون دستگاههای متولی حمایت از زنان سرپرست خانوار، موظف به تأمین اعتبار بیمه اجتماعی زنان سرپرست خانوار شدند و کمیته امداد امام خمینی نیز به عنوان یکی از این نهادها از سال 90 تاکنون اقداماتی را در جهت بیمه کردن زنان سرپرست خانوار انجام داده است و در حال حاضر کمتر از پانصد هزار نفر از زنان سرپرست خانوار شهری تحت پوشش بیمه درمانی امداد قرار گرفتهاند. بر اساس این طرح زنان سرپرست خانوار زیر 50 سال میتوانند از این خدمت بهرهمند شوند و حداقل پس از 10 سال و حداکثر تا سی سال بعد میتوانند از سازمان تأمین اجتماعی حقوق دریافت کنند.
به گفته مدیرکل بهداشت، درمان و امور بیمه کمیته امداد امام خمینی، تاکنون 220 هزار نفر از مددجویان با مشارکت سازمان هدفمندسازی یارانهها و کمیته امداد تحت پوشش بیمه درمانی تأمین اجتماعی قرار گرفتند که قرار بود با برنامهریزیهای صورتگرفته این رقم در سال 92 به 515 هزار نفر افزایش یابد.
البته ناصر ایروانیمنش؛ در گفتگو با خبرنگار مهرخانه، در خصوص بیمه اجتماعی زنان سرپرست خانوار که قرار بود تا پایان سال رقم آن به 515 هزار نفر برسد، گفت: تعدای از این زنان، مرتبط با طرحهای اشتغال میشدند و یک تعدادی مرتبط با زنان سرپرست خانوار؛ و بر اساس آخرین آمار، کمیته امداد 230 هزار زن سرپرست خانوار را تحت پوشش قرار داده است.
وی در خصوص عدم افزایش بیمه اجتماعی زنان سرپرست خانوار در سال جاری ادامه داد: متأسفانه در طی دوسال گذشته اعتباری برای افزایش بودجه بیمه اجتماعی زنان سرپرست خانوار تخصیص داده نشده است.
ایروانیمنش تصریح کرد: دولت باید این اعتبار را تأمین کند و اگر این اعتبار تخصیص یابد، به راحتی قادر به شناسایی زنان سرپرست خانوار حتی اگر تحت پوشش ما نباشند، خواهیم بود.
وی بیان کرد: در حال حاضر در بسیاری از استان های ما زنان سرپرست خانوار واجد شرایط تماماً تحت پوشش این بیمه قرار گرفتهاند، ولی به واسطه آنکه پرداخت اعتبار آن مدتی متوقف شد، نتوانستیم به سقفی که مد نظر بود برسیم و در حال حاضر حدود 237 هزار نفر زن از این خدمت بهرهمند هستند.
ایروانیمنش ادامه داد: این بیمه سال 86 ایجاد شد، ولی در دو سال اخیر به صورت جدی به آن توجه شده و جهشهای ما در این زمینه در دو سال اخیر بوده است.
مدیرکل بهداشت، درمان و امور بیمه کمیته امداد خاطرنشان کرد: زن سرپرست خانوار وقتی تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار گیرد و ما حق بیمه او را پرداخت کنیم، با خیال آسوده از بابت آینده، زندگی خود را سپری میکند و این بیمه کمک بسیار خوبی برای خانوادههاست و ما هم چندینبار تأکید کردیم اگر این اعتبارات را اختصاص بدهند، بهراحتی میتوانیم این سقف را پوشش دهیم.
وام 2 میلیون تومانی در صورت ازدواج مجدد
کمیته امداد در برخی از استانها تسهیلاتی را برای حمایت از ازدواج مجدد زنان سرپرست خانوار در نظر گرفته است و در صورت ازدواج دوباره این زنان، وام دومیلیون تومانی به آنها اختصاص مییابد و فرزندانشان همچنان از حمایت زنان سرپرست خانوار برخوردار خواهند بود.
ایجاد بانک اطلاعاتی زنان سرپرست خانوار
کمیته امداد در سالهای اخیر بانک اطلاعاتی زنان سرپرست خانوار را ایجاد کرده است. به گفته ذوالفقاری؛ معاونت حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد، بانک اطلاعات عمومی خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، یک بانک اطلاعاتی نسبتاً کامل است که در آن ویژگیهای مختلف جامعه هدف از قبیل: وضعیت سنی، شهری یا روستایی، تعداد نفرات، وضعیت سواد و … ذکر شده است؛ البته با تلاشهای انجامشده مرکز برنامهریزی و فنآوری اطلاعات این نهاد، در آینده نزدیک بانک اطلاعاتی با کارآیی و گستردگی بیشتر از نظر شاخصها و ویژگیها به روز خواهد شد.
از آنجاییکه زنان سرپرست خانوار نیز یکی از گروههای عمده تحت پوشش هستند، از طریق این بانک اطلاعاتی، دسترسی و اشراف مناسبی نسبت به وضعیت آنها وجود دارد. در این بانک گسترش دامنه اطلاعات این گروه، تکمیل و بهروزرسانی شاخصهای اطلاعاتی آنان مدنظر است تا بتوان با رویکرد توانمندسازی، برنامهریزی مناسبی برای ارائه خدمات مورد نیاز آنها صورت گیرد.
ورود به مشکلات حقوقی سرپرست خانوار
کمیته امداد با راهانداری شعبه ویژه حل اختلاف مددجویان خود در شهرهای مختلف، سعی دارد که به مشکلات حقوقی زنان سرپرست خانوار ورود پیدا کند. به گفته قمشه؛ معاون حقوقی کمیته امداد، یک میلیون زن سرپرست خانوار تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی (ره) با مشکل حقوقی و قضایی خانوادگی مواجه هستند.
وی با بیان اینکه 110 شعبه ویژه حل اختلاف مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) در سراسر کشور وجود دارد، بیان داشت: تاکنون 10 هزار پرونده در راستای مشکلات قضایی و حقوقی مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) مورد بررسی قرار گرفته است.
معاون حقوقی و امور مجلس کمیته امداد با اشاره به معافیت هزینه دادرسی پرونده کمیته امداد در محافل قضایی با تصویب مجلس شورای اسلامی، یادآور شد: باید با کمک لوایح قانونی موجود در راستای حل مشکلات قضایی مددجویان تلاش کنیم.
طرح جدید کمیته امداد امام خمینی(ره) برای حمایت از زنان سرپرست خانواری که توانایی اشتغال ندارند
سرپرست کمیته امداد امام خمینی(ره) به تازگی از طرحی خبر داده است که براساس آن خانهداری برای برخی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش این نهاد شغل محسوب شود و حقوق ماهیانه دریافت کنند. حسین انواری در این خصوص گفت: این طرح برای زنانی که توانایی اشتغال ندارند، ایجاد شده و کمیته دو سال است روی آن کار کرده و لابیهای گستردهای در سطح دولت و مجلس در این زمینه صورت داده است و ما در تلاش هستیم که این طرح تصویب شود.