در شرایطی که موضوع اعتیاد به نوعی دغدغه خانوادهها و کارشناسان جامعه شده و همه روزه از سوی کارشناسان اجتماعی شاهد ارائه آمارهایی مبنی بر افزایش مصرف مواد مخدر بویژه مواد مخدر صنعتی شیشه درجامعه هستیم، روز گذشته-دوشنبه- خبری از سوی رئیس مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی کشور منتشر شد که به نسبت خبرهای روزهای گذشته در حوزه اعتیاد و مواد مخدر متفاوتتر بود، چرا که در این خبر نه آماری از معتادان در جامعه اعلام شد و نه درباره مواد مخدر صنعتی سخنی به میان آمد. نقطه پررنگ این خبر راهاندازی اتاقهایی به نام «اتاق تزریق مواد مخدر» در کشور بود!
پیشنهاد راهاندازی «اتاقهای تزریق»
به گزارش وبسایت رسمی مددکاران اجتماعی ایرانیان به نقل از روزنامه وطن امروز ؛ مجید رضازاده، رئیس مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی از پیشنهاد طرحی خبر داد که در صورت تصویب مراکز DIC به اتاق تزریق برای معتادان تزریقی مجهز میشوند. رضازاده دلیل ارائه این پیشنهاد را جلوگیری از حضور معتادان در حال تزریق در خیابان، پارکها و اماکن عمومی و همچنین کاهش تزریق پرخطر مواد مخدر اعلام کرد.
به گفته وی، این طرح در برخی از کشورهای دنیا با موفقیت روبهرو بوده و نحوه اجرای آن به این شکل خواهد بود که در مرکز یک بهیار یا پرستار که میتواند عمل تزریق را بهخوبی انجام دهد فعالیت میکند تا فرد دارای اعتیاد که به درستی هم نمیتواند عمل تزریق را انجام دهد در معرض آسیب کمتری قرار بگیرد.
«اتاقهای تزریق مواد مخدر» چرا و چگونه؟
در وهله اول چنین به نظر میرسد که این طرح میتواند در کاهش آسیبهای ناشی از تزریق مواد مخدر که به طور معمول با سرنگ مشترک هم انجام میشود تاثیرگذار باشد چرا که حداقل حسن انجام این طرح جلوگیری از استفاده سرنگ مشترک و پیشگیری از مخاطرات و بیماریهای مشهور معتادان تزریقی است. به عنوان مثال میتوان برخی از این مخاطرات و بیماریها را ایدز و هپاتیت دانست که همواره بخش قابل توجهی از آمار ابتلا به آنها با استفاده از سرنگ آلوده و از جانب معتادان اعلام میشود چرا که این نوع از بیماریها این روزها طبق آخرین آمار ارائه شده بیشتر از طریق تزریق با سرنگ مشترک به رگهای گردن و دستها منتقل میشود.
چند پرسش مهم و اساسی
اما در واکاوی و بررسی ابعاد گوناگون این پیشنهاد تازه که از سوی سازمان بهزیستی کشور مطرح شده است، چند پرسش مهم و اساسی به ذهن تداعی میشود. اول اینکه آیا این طرح میتواند در درمان معتادان موثر باشد؟ پرسش دوم این است که برای اجرایی شدن این طرح چطور میتوان اطمینان معتادان را برای مراجعه به این مراکز جلب کرد و چطور باید آنها را برای تزریق به این مراکز کشاند؟ در حقیقت آیا با اجرایی شدن این طرح معتادان در اصطلاح حرفهای که روزی چند بار تزریق میکنند و همواره از دست قانون فراری هستند، راغب به مراجعه به این مراکز میشوند و در نهایت اینکه با فعال شدن اتاقهای تزریق مواد مخدر، شاهد کاهش آمار مبتلایان به ایدز و هپاتیت خواهیم بود؟
باید هوشمندانه اجرا شود
درباره طرح ایجاد اتاق تزریق در مراکز DIC هومان نارنجیها كارشناس حوزه اعتیاد به «وطن امروز» میگوید: اجرای این طرح میتواند در کاهش بسیاری از آسیبها و به تبع آن کاهش بسیاری از هزینهها موثر باشد. به گفته نارنجیها، تزریق مواد مخدر عوارض بیشماری برای فرد دارد از آن جمله میتوان به اوردوز، آسیبرسانی به عروق لنفاوی و آسیب به رگ گردن و در نهایت عفونتهای قلبی اشاره کرد که در حال حاضر هزینه درمان این نوع از عفونت 20تا30 میلیون تومان است که در نهایت متوجه وزارت بهداشت و درمان میشود که به عنوان هزینه تحمیلی باید آن را پرداخت کند.
یک حسن بزرگ از نگاه کارشناس
این کارشناس حوزه اعتیاد معتقد است حداقل حسن ایجاد اتاق تزریق برای معتادان این است که در این مراکز تزریق با کمک یک بهیار و با سرنگ سالم انجام میشود که با کمک آن میتوان شاهد کاهش آمار مبتلایان به ایدز و هپاتیت بود. به باور نارنجیها، این طرح در حال حاضر و به صورت پایلوت در شیراز اجرا شده که دارای نتایج قابل قبولی است و تمام این طرح در تزریق تنها خلاصه نشده و هدف کلی از اجرای آن کشاندن معتادان به چنین مراکزی است تا ضمن کنترل بهداشتی تزریق، آرامآرام با مشاوره و ارتباط با روانشناس و کمک از کارشناسان زمینه ترک و بهبودی این افراد مهیا شود. نارنجیها افزود: پیش از این نیز در این مراکز شربت تریاک و متادون بین معتادان توزیع میشد که شاهد آثار مثبت آن در جامعه هستیم چرا که پیش از این و در سالهای 83 و 84 بیشتر مراجعان اعتیاد تزریقی داشتند اما در حال حاضر و با کمک همین مراکز این آمار کاهش چشمگیری داشته به نحوی طی دو سال گذشته تنها 2مورد از مراجعان بنده اعتیاد تزریقی داشتهاند.
به باور وی، اگر شرایطی فراهم شود که مراجعه معتادان به این مراکز افزایش یابد و به قول معروف پای این افراد به این مراکز باز شود میتوان ضمن تزریق کنترل شده و تحت نظارت، مباحث آموزشی را نیز برای آنان مطرح و راه را برای درمان و ترک اعتیاد آنان هموار کرد.