![مددکاری اجتماعی Social Work](https://iraniansocialworkers.ir/site/wp-content/uploads/تاریخچه-مددکاری-اجتماعی.jpg)
علاقه به همنوعان و یاری رساندن به اقشار ضعیف جامعه همواره از ارزشهای والای انسانی به شمار می رفته است در کشور ما توجه به این ارزش والای انسانی از دیرباز وجود داشته است.
منابع تاریخی از وجود گروه هایی موسوم به «عیاران»در دوره اشکانی خبر می دهند که هم و غم خود را رسیدگی به محرومان جامعه قرار داده بودند.
با ظهور اسلام در ایران، توجه به محرومان جامعه و رسیدگی به این امور مورد توجه بیشتری قرار گرفت. احادیث و روایات بسیاری از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه معصوم در رابطه با رسیدگی به محرومان و فقرا وجود دارد. حضرت علی علیه السلام بالاترین نمونه و الگویی مددکاری در عالم بشریت به شمار میرود. و در رفتار و سیره علوی توجه به این ارزش مشهود است. یکی از مصادیق توجه به مددکاری اجتماعی در اسلام وقف است که در وقف نامه های بسیاری تاکید بر رسیدگی به محرومان جامعه از عواید موقوفات شده است.
در قرن پنجم و ششم هجری تشکیلاتی موسوم به فتوحات «جوانمردان» به وجود آمد که وظیفه خود را رسیدگی به ضعیفان و مظلومان جامعه می شمردند و آنها حضرت علی علیه السلام را الگوی خود قرار داده بودند و به حدیث شریفه (لافتی الا علی) مستمسک بودن، لذا به آنها فتیان و به تشکیلات آنها فتوت می گفتند.
در مغرب زمین نخستین بار در سال 1598 میلادی در انگلستان قانون موسوم به قانون (فقرای الیزابت) تدوین شد تا به امور مستمندان رسیدگی شود. در سال 1899 در کشور آلمان قانون تأمین اجتماعی وضع شد و تا سال ۱۹۲۰ میلادی این قانون به تمام اروپا سرایت کرد. در سال ۱۸۹۹ میلادی اولین مدرسه آموزش مددکاری اجتماعی تحت عنوان (مدرسه خدمات اجتماعی) در هلند تأسیس شد. سپس در سال ۱۹۰۴ میلادی در کشور آلمان، سوئیس انگلیس و آمریکا چنین مدارسی شروع به کار کردند.
در ایران نخستین بار در سال ۱۳۳۷ شمسی خانم ستاره فرمانفرماییان کارشناس امور اجتماعی سازمان ملل در آموزشگاه عالی خدمات اجتماعی شروع به تدریس نمود. فارغ التحصیلان بعد از ۲ سال مدرک فوق دیپلم اجتماعی میشدند. در سال ۱۳۴۴ شمسی مدرک فوق دیپلم به کارشناسی ارتقا یافت و در سال ۱۳۴۹ شمسی مقطع کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی با عنوان مدیریت خدمات اجتماعی در دانشگاه علامه طباطبایی شکل گرفت.
نقش خانم ستاره فرمانفرمائیان در شکل گیری علم مددکاری اجتماعی بسیار چشم گیر است وی که مادر مددکاری اجتماعی ایران لقب دارد. او اولین دانشجوی ایرانی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی بود که در آنجا لیسانس جامعه شناسی گرفت و برای گرفتن فوق لیسانس در مددکاری اجتماعی به دانشگاه شیکاگو رفت. او در سال ۱۳۳۷ مدرسه عالی مددکاری اجتماعی تهران را تأسیس کرد. از اقدامات خانم فرمانفرماییان که می توان اشاره کرد ایجاد “مراکز رفاه” را در محله های فقیر نشین تهران و همچنین سیستم مدرن آموزشی را در مهد کودک ها بر اساس اصول تربیتی پایه گذاری کردند.
دانشگاه هاروارد نام ستاره فرمانفرماییان را به عنوان یکی از زنان تأثیرگذار تاریخ آمریکا قرار داده است، کتابی که خانم فرمانفرماییان بر اساس خاطرات زندگی و کار حرفهای خود منتشر کرده است، “دختری از ایران” می باشد.
ایشان در چهارشنبه سوم خرداد 1391هجری شمسی در آمریکا و در 91سالگی درگذشت،
نزد مددکاران اجتماعی نام ایشان همیشه زنده خواهد ماند.
سید ناصر شهبازی؛ کارشناس مددکاری اجتماعی