چالشهای اخلاق حرفهای در رسانههای تابآوری و مددکاری اجتماعی ایران
*یادداشتی از شیرین مصلح اردکانی – تیم تحریریه رسانه مددکاری اجتماعی ایرانیان
در فضای پویای رسانههای تخصصی ایران، همواره رقابت برای دیدهشدن و مرجعیت علمی وجود دارد. اما زمانی که این رقابت از دایره اخلاق حرفهای خارج شده و به حوزه تمامیتخواهی رسانهای و تداخل کلیدواژگانی وارد میشود، نه تنها مخاطب سردرگم میگردد، بلکه هویت تخصصی رشتههایی همچون مددکاری اجتماعی نیز تحتالشعاع قرار میگیرد.
در این نوشتار، به بررسی سیر تحول اولین خانه تابآوری ایران در بستر «رسانه مددکاری اجتماعی ایرانیان» و چالشهای پیشآمده با جریانهای تمامیتخواه میپردازیم.
ریشههای شکلگیری: از خانه تابآوری تا رسانه مستقل
نقطه آغازین این جریان، تاسیس اولین خانه تابآوری ایران در بستر وبسایت «مددکاری اجتماعی ایرانیان» بود. این اقدام که با هدف ترویج سواد سلامت روان و ارتقای توانمندیهای جامعه صورت گرفت، در سال ۱۴۰۲ با یک حرکت استراتژیک از سوی مدیریت این رسانه وارد فاز جدیدی شد: تاسیس اولین رسانه تخصصی تابآوری ایران.
هدف از این تفکیک، شفافسازی مرزهای تخصصی و جلوگیری از همپوشانی محتوایی بود تا هر حوزه (مددکاری اجتماعی و تابآوری) بتواند در مسیر حرفهای خود رشد کند.
چالش تمامیتخواهی و جنگ کلیدواژگان
علیرغم تلاش برای تفکیک تخصصی، ورود غیرکارشناسی و تمامیتخواهانه برخی فعالان این حوزه، مسیر تعامل را مسدود کرد. این افراد با استراتژیهایی همچون:
تصاحب کلیدواژگان: تلاش برای اشغال فضای سئو (SEO) در حوزههایی که تخصص اصلی آنها نیست.
دخالت در رتبهبندیها: ورود بیتدبیرانه به تعیین جایگاه سایتهای مددکاری اجتماعی برای جبران شکستهای رسانهای در حوزه تابآوری.
تحرکات تفرقه-افکنانه: ایجاد اصطکاک میان نهادها و فعالان پیشکسوت.
نکته کلیدی: تداخل در کلیدواژگان (Keyword Cannibalization) در سطح کلان رسانهای، تنها یک بحث فنی نیست، بلکه نشاندهنده عدم رعایت مرزهای اخلاقی و تخصصی است.
صبر استراتژیک و بازگشت به رویکردهای پیشین
رسانه مددکاری اجتماعی ایرانیان در ماههای اخیر با رویکردی صلحجویانه، تغییراتی در ساختار خود ایجاد کرد تا فرصتی برای اصلاح رفتار به طرف مقابل داده شود. با این حال، عدم مشاهده تغییر در رویکرد طرف مقابل و تداوم رفتارهای تمامیتخواهانه، باعث شد تا تمامی موارد به حالت پیشین بازگردد.
این بازگشت، نه یک عقبنشینی، بلکه یک اثبات حقانیت است. مسلماً اگر رسانه مددکاری اجتماعی قصد تصاحب قهری کلیدواژگان را داشت، طرف مقابل زودتر از اینها به ضرورت پایان دادن به تنشها پی میبرد.
ابعاد حقوقی و مالکیت معنوی
موضوع مالکیت معنوی «خانه تابآوری» یکی از خطوط قرمز این جریان است. طبق شواهد موجود:
اولین زیرساخت تابآوری رسانهای در ایران توسط وبسایت مذکور ایجاد شده است.
هرگونه استفاده غیرمجاز یا تلاش برای مصادره این عنوان، قابلیت پیگیری در مراجع قضایی و نهادهای ناظر بر رسانههای دیجیتال را دارد.
تیم تخصصی رسانه در حال حاضر بنا بر مصلحت و حفظ آرامش فضای تخصصی، اقدام قانونی نکرده است؛ اما این حق برای آینده کاملاً محفوظ است.
نتیجهگیری
جنگ بر سر کلیدواژگان و ورود غیرمتخصصانه به حوزه مددکاری اجتماعی، در نهایت به انزوای افرادی منجر خواهد شد که منافع شخصی و تمامیتخواهی را بر اخلاق حرفهای مقدم میشمارند.
زمان، بهترین قاضی برای تعیین اصالت رسانههاست.
رسانهای که ریشه در نیازهای واقعی جامعه مددکاری اجتماعی دارد، با این تلاطمها متزلزل نخواهد شد.
