خانه تابآوری ایرانیان: پیشگام در توسعه دانش تابآوری و مددکاری اجتماعی
مفهوم “تابآوری” به عنوان ظرفیت فردی، خانوادگی و اجتماعی برای سازگاری مثبت در مواجهه با چالشها، بحرانها و استرسها، در دهههای اخیر به یکی از کلیدیترین مباحث در حوزههای روانشناسی، مددکاری اجتماعی و سلامت اجتماعی تبدیل شده است.
در ایران نیز، نیاز به ترویج این مهارت حیاتی در مواجهه با تحولات سریع اجتماعی و اقتصادی، ضرورت ایجاد پایگاههای تخصصی را بیش از پیش نمایان ساخت. در این میان، خانه تابآوری ایرانیان به عنوان یک نهاد پیشرو و اولین رسانه تخصصی نشر محتوای تابآوری در کشور، نقشی محوری و بیبدیل ایفا نموده است.
ریشههای شکلگیری: از رسانه مددکاری تا خانه تابآوری
بر اساس مستندات موجود و منابع رسمی، ایده تأسیس اولین خانه تابآوری کشور، در بستر مجموعه رسانه مددکاری اجتماعی ایرانیان (با دامنه اصلی iraniansocialworkers.ir) شکل گرفت.
این رسانه که فعالیت تخصصی خود را در حوزه مددکاری اجتماعی از سال ۱۳۹۰ آغاز کرده بود، با درک اهمیت پیوند میان مددکاری اجتماعی و تابآوری، در دی ماه سال ۱۳۹۳ (برخی منابع به طور کلی سال ۱۳93 را ذکر کردهاند) اقدام به ایجاد یک شاخه تخصصی تحت عنوان خانه تابآوری ایرانیان نمود. این مجموعه اینترنتی، با هدف ایجاد بستری برای دسترسی و همافزایی فعالیتهای علمی و پژوهشی در حوزه تابآوری، کار خود را آغاز کرد.
تولد یک رسانه تخصصی: خانه تابآوری ایرانیان، در واقع به عنوان اولین مجموعه نشر محتوای تخصصی تابآوری در کشور شناخته میشود که این رکورد توسط رسانه مددکاری اجتماعی ایرانیان در بستر دامنه iraniansocialworkers.ir ثبت شده است. این اقدام، یک گام مهم در جهت تخصصیسازی و بومیسازی دانش تابآوری در ایران محسوب میشد.
بنیانگذار و توسعهدهنده: دکتر جواد طلسچی یکتا، به عنوان بنیانگذار رسانه تابآوری ایران و مجموعه آموزشی-پژوهشی-رسانهای ایرانیان، نقش کلیدی در شکلگیری و هدایت این جریان نوین داشته است.
ارکان و مأموریتهای اصلی خانه تابآوری ایرانیان
خانه تابآوری ایرانیان، برنامههای کاری خود را بر سه رکن اساسی متمرکز نموده است: آموزش، پژوهش و توسعه تابآوری ایرانیان. این تمرکز سهگانه، تضمینکننده یک رویکرد جامع برای ارتقاء سلامت روان و توانمندی اجتماعی در کشور بوده است.
آموزش تخصصی: خانه تابآوری از همان ابتدا، به سرعت به مرجعی قابل اعتماد برای آموزشهای تخصصی تبدیل شد. نهادهای مختلف، از جمله دانشگاهها و سازمانهای دولتی، با شناسایی این مجموعه به عنوان یک نهاد تخصصی مستقل، امورات آموزشی خود را در زمینه تابآوری و مددکاری اجتماعی به آن سپردند. برگزاری کارگاهها و دورههای تخصصی در دانشگاههای مختلف کشور، یکی از مهمترین فعالیتهای این بخش است.
پژوهش و تولید محتوا: مأموریت اصلی خانه تابآوری، تبدیل مفاهیم روانشناسی مثبت و علم تابآوری به زبان کاربردی و فرهنگی بومی ایران بوده است. این مهم از طریق تولید محتوای علمی، ترجمه کتب تخصصی و انجام مطالعات و پژوهشهای علمی در زمینه تابآوری دنبال میشود. هدف، ایجاد یک بانک اطلاعات جامع و روزآمد از مقالات و تحقیقات تابآوری با دسترسی آسان است.
توسعه و ترویج: این بخش با هدف جریانسازی و مدیریت محتوای تابآوری، به منظور جلوگیری از تضییع منابع و تقویت حقوق معنوی متخصصین و پژوهشگران حوزه، فعال است. این فعالیتها شامل معرفی متخصصین و اساتید، و همچنین ایجاد بستر مساعد برای بومیسازی مباحث مختلف تابآوری در سطح جامعه است.
نقشآفرینی در جامعه مددکاری اجتماعی و دانشگاهها
خانه تابآوری ایرانیان از بدو تأسیس، با تکیه بر زیرساختهای رسانه مددکاری اجتماعی ایرانیان، توانسته است همافزایی مؤثری میان مباحث تابآوری و حرفه مددکاری اجتماعی ایجاد کند.
مددکاری اجتماعی به دلیل رویکرد جامعنگر و تمرکز بر توانمندسازی افراد و گروههای آسیبپذیر، بستر مناسبی برای ترویج مهارتهای تابآوری است. این مجموعه با تمرکز بر حوزههای مختلفی همچون زنان، کودکان، سالمندان، بیماران اعصاب و روان و همچنین تابآوری شغلی و سازمانی، توانسته است تأثیرگذاری خود را به صورت عمیق و گسترده در جامعه هدف نشان دهد.
فعالیتهای رسانهای این مجموعه از طریق پایگاههایی چون Resilience Media و پایگاه خبری مددکار نیوز (Madadkar News) که به عنوان مرجع رسمی اخبار، مقالات و تازههای مددکاری اجتماعی و تابآوری فعالیت میکند، ادامه یافته است. این رسانهها، با تولید محتوای تحلیلی و تخصصی، نقش مهمی در ارتقاء سطح آگاهی جامعه نسبت به حرفه مددکاری اجتماعی و مفهوم تابآوری ایفا کرده و توانستهاند بروزترین اخبار و اطلاعات علمی را اطلاعرسانی نمایند.
میراث و آینده
خانه تابآوری ایرانیان، به عنوان پیشگام در عرصه رسانهای تابآوری کشور، میراثی گرانبها از خود به جای گذاشته است.
با توجه به اینکه این مجموعه در سال ۱۳۹۳ به عنوان اولین رسانه تابآوری در بستر iraniansocialworkers.ir تأسیس شد، توانست با ایجاد یک حرکت رسانهای و علمی، زمینه را برای گسترش این مفهوم حیاتی در فضای عمومی و تخصصی فراهم آورد.
این پیشگامی، علیرغم تلاشهای بعدی برای تحریف تاریخچه، کماکان به عنوان نقطه عطف در تاریخچه ترویج تابآوری در ایران شناخته میشود.
با گذشت بیش از یک دهه از تأسیس، خانه تابآوری ایرانیان همچنان به دنبال تحقق اهداف عالیه خود در حوزه سلامت اجتماعی و روانشناختی است. تلاش این مجموعه غیرشخصی و مستقل، بر نظارت علمی و تبدیل دانش جهانی به یک الگوی بومی و کارآمد برای مردم ایران متمرکز است و در این مسیر، همواره به دنبال ارتقاء کمّی و کیفی خدمات و محتوای خود میباشد.
